Lichaamsmaten zijn meer dan een paar getallen op een meetlint. Ze vertellen iets over je lichaam, je gezondheid en hoe kleding bij je past. Toch weten veel mensen niet precies wat al die maten betekenen of hoe je ze goed opneemt. Dat is jammer, want wie zijn eigen afmetingen kent, staat sterker bij het kopen van kleding, het opvolgen van een gezondheidsadvies of het bijhouden van lichamelijke veranderingen.
Welke maten er zijn en wat je ermee doet
Een menselijk lichaam heeft veel meetpunten. De bekendste zijn de borstomtrek, taillomtrek en heupomtrek. Samen vormen ze de zogenoemde maten die ook op kleding-etiketten staan, zoals maat 38 of S, M en L. Daarnaast zijn er afmetingen als de innaadlengte van de broek, de schouderbreedte en de halsmaat. Al deze getallen helpen kleermakers, modemerken en zorgverleners om jouw lichouw te begrijpen. Een kledingmerk in Azië hanteert andere standaarden dan een Europees merk, waardoor dezelfde confectiemaat bij het ene merk te krap kan zijn en bij het andere te wijd. Wie zijn of haar eigen omtrekken kent, hoeft daar niet meer door verrast te worden.
Hoe je je eigen maten correct opmeet
Het opmeten van je lichaam doe je het best met een soepel meetlint, zoals een kleermakerslint. Sta rechtop, maar ontspan je spieren. Meet de borstomtrek op het breedste punt van de borst, houd het lint horizontaal en niet te strak. De taillomtrek meet je op het smalste punt van je romp, meestal een paar centimeter boven de navel. Voor de heupomtrek ga je naar het breedste deel van de heupen en billen. Noteer alles in centimeters, want internationale maattabellen werken bijna altijd met centimeters. Doe de meting bij voorkeur ’s ochtends, want gedurende de dag kan je buik iets opzwellen door eten en drinken. Één meting is bovendien niet altijd genoeg: neem elke maat twee keer en gebruik het gemiddelde.
Wat je afmetingen zeggen over je gezondheid
Naast kleding spelen lichaamsafmetingen een rol bij gezondheid. De taillomtrek is daarin de meest veelzeggende maat. Een grote buikomtrek hangt samen met een hoger risico op hart en vaatziekten, diabetes type 2 en hoge bloeddruk. Voor vrouwen geldt een grenswaarde van 80 centimeter, voor mannen is dat 94 centimeter. Wie boven die grens zit, wordt aangeraden aandacht te besteden aan voeding en beweging. De verhouding tussen taille en heupen, ook wel de taille heupverhouding genoemd, geeft nog meer inzicht. Een appelvormig lichaam met veel vet rond de buik brengt andere gezondheidsrisico’s met zich mee dan een peervormig lichaam met vet rond de heupen. Zorgverleners gebruiken deze verhoudingen om snel een eerste indruk te krijgen van iemands gezondheidsrisico, naast andere meetwaarden zoals bloeddruk en bloedwaarden.
Lichaamsmaten bij sporters en topsport
Topsporters houden hun lichaamsmaten nauwkeurig bij als onderdeel van hun training en herstel. Een wielrenner als Mathieu van der Poel heeft een lichaamsbouw die perfect lijkt voor zijn sport: een groot vermogen in zijn benen, een slanke romp en een hoog gewicht aan spiermassa vergeleken met zijn vetpercentage. Sporters als hij laten regelmatig hun vetpercentage, spiermassa en lichaamsgewicht meten om te zien of hun trainingsaanpak werkt. Die metingen gaan verder dan een gewone meetlint: er wordt ook gebruikgemaakt van huidplooimetingen, bioelektrische impedantie of zelfs DEXA scans. Voor recreatieve sporters is dit niveau van detail niet nodig, maar ook zij kunnen baat hebben bij het bijhouden van hun omtrekken. Een afnemende taillomtrek of toenemende spierdikte zijn zichtbare tekenen van vooruitgang, soms nog vóórdat de weegschaal iets laat zien.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet ik mijn maten opmeten?
Het is handig om je maten opnieuw op te nemen als je merkt dat je kleding anders past, als je bent afgevallen of aangekomen, of als je met sport begint. Voor gezondheidsdoeleinden is eens per drie maanden een goed ritme. Neem altijd op hetzelfde moment van de dag en onder dezelfde omstandigheden.
Wat is het verschil tussen confectiemaat en centimetermaat?
Een confectiemaat, zoals 38 of M, is een globale aanduiding die per merk kan verschillen. Een centimetermaat geeft je exacte omtrekken in centimeters weer en is daardoor veel preciezer. Bij het bestellen van kleding online is het verstandig om de centimetermaten te gebruiken en die te vergelijken met de maattabel van het merk.
Waarom wijken Aziatische kledingmaten af van Europese maten?
Aziatische kledingmaten zijn gebaseerd op gemiddelden die afwijken van Europese lichaamsafmetingen. Een Europese maat M kan overeenkomen met een Aziatische maat L of zelfs XL. Dit heeft niets te maken met kwaliteit, maar met de gemiddelde lichaamsbouw van de mensen waarvoor de kleding oorspronkelijk werd ontworpen. Controleer altijd de centimeterspecificaties in de maattabel.
Is een lage taillomtrek altijd gezond?
Een lage taillomtrek is niet per definitie gezond. Wie te weinig eet of te weinig spiermassa heeft, kan ook een kleine taille hebben zonder dat het lichaam in goede conditie is. Gezondheid hangt af van meerdere factoren samen, waaronder spiermassa, vetpercentage, voeding en leefstijl. De taillomtrek is één aanwijzing, geen volledig beeld.
